Gümrük Terimleri Sözlüğü

Gümrük ve dış ticaret alanında sıkça kullanılan terimlerin detaylı açıklamalarını bulabileceğiniz profesyonel gümrük sözlüğümüz. 103 gümrük terimi alfabetik sıralamayla sizlerle.

103 Toplam Terim
7 Aktif Harf
12 D Harfinde

Terim Ara

Yazmaya başladığınızda ilgili terimler otomatik olarak gösterilecektir

Alfabetik Dizin

A 29 B 14 C 6 Ç D 12 E 14 F 7 G 21 Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z

D Harfi ile Başlayan Terimler

12 terim
D-8 Belgesi, Gelişmekte Olan Sekiz Ülke (Developing-8) İşbirliği Teşkilatı kapsamında yer alan üye ülkeler arasında ticaretin kolaylaştırılması ve desteklenmesi amacıyla düzenlenen bir menşe belgesidir. D-8 ülkeleri; Türkiye, Bangladeş, Endonezya, İran, Mısır, Nijerya, Pakistan ve Malezya’dan oluşur. Bu belge, D-8 ülkeleri arasında gerçekleştirilen ticarette, ürünlerin menşeini kanıtlamak için kullanılır ve ticari işlemlerde gümrük indirimleri veya muafiyetlerinden faydalanılmasını sağlar. D-8 Belgesi sayesinde, üye ülkeler arasındaki ticaretin hacmi artırılır ve ekonomik işbirliği güçlendirilir. Belge, ürünlerin D-8 ülkelerinde üretilip üretilmediğini doğrulamak için ilgili merciler tarafından düzenlenir ve gümrüklerde ibraz edilir. Böylece, ithalat sırasında avantajlı tarife uygulamaları veya tercihli vergiler uygulanabilir. D-8 Belgesi, bölgesel ekonomik entegrasyonun artırılması ve üye ülkeler arasında sürdürülebilir ticaretin desteklenmesi için önemli bir araçtır.
Paylaş LinkedIn
Damga vergisi, gümrük işlemlerinde düzenlenen bazı belgeler üzerinden alınan resmi bir vergidir. Ancak bu vergi, döviz kazandırıcı işlemlerde (örneğin kati ihracat, transit ticaret gibi) alınmaz; çünkü bu işlemler damga vergisinden istisna tutulmuştur. Buna karşılık, döviz kazandırmayan işlemlerde –örneğin bedelsiz ihracat, bağış yoluyla gönderilen eşyalar gibi durumlarda– düzenlenen belgeler damga vergisine tabi olabilir. Dolayısıyla, damga vergisinin gümrük işlemlerinde uygulanıp uygulanmayacağı, işlemin niteliğine göre değişir. Gümrük idaresi, işlem sırasında ibraz edilen belgelerin vergiye tabi olup olmadığını kontrol eder.
Paylaş LinkedIn
Dahilde İşleme İzin Belgesi, Türkiye’ye gümrük vergisi ve KDV ödemeden geçici olarak ithal edilen hammadde veya ara malların, işlendikten sonra ihraç edilmesi şartıyla verilen bir izin belgesidir. Bu belge sayesinde firmalar, üretimde kullanacakları girdileri vergisiz olarak ithal edebilir, işledikten sonra da ihracat yaparak bu vergilerden muaf tutulurlar. Amaç, ihracatçıların maliyetini düşürerek uluslararası pazarda daha rekabetçi olmalarını sağlamaktır. Öne Çıkan Noktalar: - Belge, Ticaret Bakanlığı tarafından düzenlenir. - İthal edilen eşya belirli bir süre içinde işlenip ihraç edilmek zorundadır. - Eğer eşya ihraç edilmezse, vergiler faiz ve ceza ile birlikte geri alınır. - İşleme sonunda elde edilen ürünler ihracat, ihracata eşdeğer satış (serbest bölge, DİİB’li başka firmaya satış gibi) yoluyla değerlendirilmelidir. Kısaca: DİİB, üretim için geçici ithalat hakkı tanır; ihracat yapılması şartıyla vergisel avantaj sağlar.
Paylaş LinkedIn
Geri ödeme sistemi, Dahilde İşleme Rejimi kapsamında, hammadde veya ara malların vergileri ödenerek ithal edilmesi, bu girdilerin kullanılarak mamul ürünlerin ihracatından sonra ödenen vergilerin geri alınmasını sağlayan uygulamadır. Bu sistemde ithalat aşamasında; - Gümrük vergileri, KDV, ÖTV gibi yükümlülükler ödenir. - Ancak, bu girdilerle üretilen ürünler ihraç edildiğinde, ödenmiş vergiler iade edilir. Temel Özellikleri: - Vergiler önce ödenir, sonra ihracat gerçekleştikçe iade talep edilir. - Sistem, genellikle ithalat sırasında teminat göstermekte zorlanan firmalar tarafından tercih edilir. - DİİB (Dahilde İşleme İzin Belgesi) alınarak uygulanır. - Ödenen vergilerin iadesi, belge süresi içinde yapılan ihracata bağlıdır. Kısaca: Geri ödeme sistemi, önce vergiler ödeyip, sonra ihracatla bu vergileri geri alma imkânı sunan bir dahilde işleme uygulamasıdır.
Paylaş LinkedIn
Dahilde İşleme Rejimi kapsamında, geçici ithal edilen eşyanın ihraç ürünü haline getirilmesi amacıyla yapılan tüm üretim ve dönüşüm işlemleri “işleme faaliyetleri” olarak adlandırılır. Bu faaliyetler, ithal girdilerin nihai ürün haline gelmesi için gerekli tüm teknik ve ticari işlemleri kapsar. Başlıca İşleme Faaliyetleri: - Montaj (örneğin: parçaların birleştirilmesi) - İşleme (örneğin: kesme, şekil verme, ısıtma, kaplama) - Tamir veya onarım - Birleştirme veya yeniden paketleme - Yenileme veya yeninden değerlendirme - İleri düzey üretim süreçleri (örneğin: tekstil hammaddesinden konfeksiyon üretimi) Kısaca: İşleme faaliyetleri, ithal edilen hammaddenin ya da yarı mamulün ihraç edilmeden önce değer kazanmasını veya kullanılabilir hale gelmesini sağlayan işlemlerdir. Bu faaliyetler, DİİB kapsamında yasal olarak tanımlanmış ve izin alınarak yapılması gereken işlemlerdir.
Paylaş LinkedIn
Şartlı muafiyet sistemi, Dahilde İşleme Rejimi kapsamında, ithal edilen hammadde veya ara malların vergileri (gümrük vergisi, KDV, ÖTV vb.) ödenmeden Türkiye’ye getirilmesine olanak sağlayan bir uygulamadır. Ancak bu vergi muafiyeti şarta bağlıdır: İthal edilen girdilerin belirlenen süre içinde işlenip ihracatının gerçekleştirilmesi gerekir. Bu şart yerine getirilmezse, muaf tutulan vergiler gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir. Temel Özellikler: - Vergiler ithalat anında ödenmez, teminat alınarak işlem yapılır. - İhracat gerçekleştirilirse, teminat çözülür ve vergiler alınmaz. - Sistem, ön finansman avantajı sağlar, ihracatçıya likidite imkânı sunar. - DİİB (Dahilde İşleme İzin Belgesi) alınması zorunludur. Kısaca: Şartlı muafiyet sistemi, ihracat yapılması şartıyla ithalat vergilerinden geçici muafiyet sağlayan ve ihracatçıya önemli mali kolaylık sunan bir dahilde işleme uygulamasıdır.
Paylaş LinkedIn
Türkiye Gümrük Bölgesi içinde, bir gümrük rejimine tabi tutulmamış, serbest dolaşımda bulunan eşyanın ülke içindeki taşınmasını ifade eder. Bu terim, gümrük yönünden herhangi bir işlem yapılmadan, Türkiye sınırları içinde malların serbestçe yer değiştirmesi anlamına gelir. Dahili trafik kapsamındaki eşya, ithalat vergileri ödenmiş ve tüm gümrük yükümlülükleri tamamlanmış demektir. Özetle: Dahili trafik, gümrük işlemi görmeden Türkiye içinde serbestçe taşınabilen, serbest dolaşımda olan eşyanın hareketi anlamına gelir.
Paylaş LinkedIn
Bir malın ihracat fiyatının, aynı malın ihracatçı ülke iç piyasasındaki satış fiyatından daha düşük belirlenerek dış pazarlara satılması durumudur. Amaç, ihracat yapılan ülkedeki piyasa payını artırmak, yerli üreticileri zor durumda bırakmak ya da rekabeti kırmaktır. Bu durum, ithalatçı ülkedeki yerli sanayi için haksız rekabet oluşturur. Bu nedenle, damping tespiti halinde, ithalatçı ülke yerli üreticilerini korumak amacıyla anti-damping soruşturması açabilir ve dampingli mala karşı anti-damping vergisi uygulayabilir. Kısaca: Damping, bir malın dış pazarlara iç piyasadan daha ucuz fiyata satılmasıyla oluşan haksız rekabet uygulamasıdır.
Paylaş LinkedIn
Bir taşıma aracının (özellikle geminin), limanda boşaltma veya yükleme süresinin aşılması durumunda, taşıyıcıya ödenen bekleme ücretidir. Taşıyıcı firma, yükleme veya boşaltma için belirli bir serbest süre (free time) tanır. Bu sürenin aşılması halinde, her fazla gün veya saat için alıcı ya da gönderici, demuraj ücreti ödemekle yükümlüdür. Nerede Karşımıza Çıkar? - Deniz taşımacılığında yaygındır. - Konteynerin limanda kalma süresi aşıldığında konteyner demurajı doğabilir. - Geminin rıhtımda bekletilmesi durumunda gemi demurajı uygulanır. Kısaca: Demuraj, yükleme veya boşaltma süresi aşıldığında, taşıyıcıya ödenen fazladan bekleme ücretidir. Hem zaman hem de maliyet açısından ithalat ve ihracatta dikkat edilmesi gereken önemli bir kalemdir.
Paylaş LinkedIn
vrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin coğrafi olarak Avrupa dışında kalan, siyasi olarak bağlı oldukları bölgelerdir. Bu bölgeler AB’nin bir parçası değildir, ancak AB ile özel iş birliği ve ticari ilişkilere sahiptir. DÜB’ler, AB ile gümrük birliği içinde değildir, ancak ticarette tercihli rejimlerden (örneğin menşe kümülasyonu, gümrük vergisi muafiyetleri) yararlanabilirler. Örnekler: - Fransız Guyanası - Yeni Kaledonya - Aruba (Hollanda’ya bağlı) - Grönland (Danimarka’ya bağlı) Kısaca: Denizaşırı Ülkeler ve Bölgeler, AB üyesi devletlere bağlı ancak Avrupa dışında yer alan, AB ile özel ticari statüye sahip bölgelerdir.
Paylaş LinkedIn
Değişmemiş eşya, gümrük rejimi altında bulunurken fiziki, kimyasal veya ticari özelliği değiştirilmemiş, aynı haliyle kalan eşyayı ifade eder. Bu terim genellikle geçici ithalat, antrepo veya transit rejimleri kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesi’ne giren eşyanın, işlem görmeden yeniden ihraç edilmesi veya başka bir rejime geçirilmesi durumlarında kullanılır. Eşyanın “değişmemiş” sayılabilmesi için, yalnızca koruma amaçlı basit işlemlere (havalandırma, ambalajlama, etiketleme gibi) tabi tutulmuş olması gerekir. Üretim, işleme, montaj gibi faaliyetler bu kapsam dışındadır. Kısaca: Değişmemiş eşya; gümrük gözetimindeyken işlenmemiş, dönüştürülmemiş ve ticari niteliği bozulmamış eşyadır.
Paylaş LinkedIn
Ambalajlanmamış veya konteyner kullanılmadan, doğrudan taşıma aracına yüklenen ve bu şekilde sevk edilen yükleri ifade eder. Genellikle sıvı, toz, granül veya iri taneli katı maddeler şeklinde olan bu eşyalar; tanker, silo, gemi ambarı veya özel taşıma sistemleri ile taşınır. Dökme eşya, iki ana gruba ayrılır: sıvı dökme yükler (örneğin ham petrol, kimyasallar, sıvı gıda ürünleri) ve kuru dökme yükler (örneğin buğday, kömür, çimento, maden cevheri). Gümrük işlemleri açısından dökme eşya, standart ambalajlı eşyalara göre farklı prosedürler içerebilir. Eşyanın miktarı çoğunlukla hacim veya ağırlık birimleriyle ölçülür ve tartım işlemleri büyük önem taşır. Ayrıca, dökme yüklerin taşınması ve boşaltılması sırasında çevresel ve güvenlik açısından özel tedbirler alınmalıdır. İthalat veya ihracat işlemlerinde, eşyaya ait analiz raporları, sertifikalar ve uygunluk belgeleri sıklıkla talep edilir. Gümrük müşavirleri için dökme eşya beyanı, doğru sınıflandırma ve ölçüm gerektirdiğinden dikkatle hazırlanmalıdır. Yanlış beyanda bulunmak, ek vergi doğurabileceği gibi idari yaptırımlara da sebep olabilir.
Paylaş LinkedIn