6 Şubat 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) (Seri No: 16) ile gümrük kolaylaştırmalarında köklü bir değişiklik yapıldı. Onaylanmış Kişi Statü Belgesi (OKSB) kapsamında taşıtüstü (supalan) işlemlerinden yararlanma koşulları ağırlaştırıldı. Bu değişiklik, özellikle düzenli ithalat yapan birçok firmayı doğrudan etkiliyor. Bu kapsamlı rehberde, yeni düzenlemenin detaylarını, yarattığı etkileri ve firmaların alması gereken önlemleri 30 yılı aşkın gümrük müşavirliği deneyimimizle detaylı olarak inceliyoruz.
📌 Kritik Bilgi: 6 Mart 2026 tarihinden itibaren (Tebliğ yayım tarihinden 30 gün sonra) tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usul tabi tutulacak eşya (supalan) hakkından yararlanmak için artık sadece OKSB belgesi yeterli değil. OKSB belgenizde "42/A" kodu bulunması veya Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası (YYS) sahibi olmanız zorunlu hale geliyor.
📊 Değişiklikten Etkilenen Firma Sayıları (05.01.2026 İtibarıyla)
- OKSB 42/A Sahibi: 2.636 firma → ✅ Etkilenmiyor
- OKSB (Temel) Sahibi: 2.579 firma → 🔴 Doğrudan etkileniyor
- YYS Sahibi: 805 firma → ✅ Etkilenmiyor
Sonuç: Yaklaşık 2.579 firma bu değişiklikten doğrudan etkileniyor ve acil aksiyon alması gerekiyor.
OKSB (Onaylanmış Kişi Statü Belgesi) Nedir?
Güvenilir Ticaret Ortağı Statüsü
Onaylanmış Kişi Statüsü (OKSB), gümrük yükümlülüklerini düzenli olarak yerine getiren, mali yeterliliği bulunan, belli bir dış ticaret hacmine sahip ve güvenilir olduğu tespit edilen firmalara tanınan özel bir gümrük statüsüdür. Bu statü, "Authorized Economic Operator (AEO)" olarak da bilinir ve uluslararası standartlara uygun şekilde tasarlanmıştır.
OKSB belgesi sahibi firmalar, gümrük işlemlerinde birçok kolaylıktan yararlanabilir. Bu belgeler 2 yıl süreyle geçerlidir ve süre bitiminden önce yenilenebilir.
OKSB'nin Sağladığı Temel Avantajlar
Onaylanmış Kişi Statü Belgesi'nin firmalara sağladığı başlıca avantajlar şunlardır:
- Mavi hattan yararlanma: İhracat eşyasının fiziki muayeneye tabi tutulmadan işlem görmesi
- Eksik beyan usulü: Bazı belgelerin sonradan ibraz edilmesi imkanı
- Kısmi teminat uygulaması: Teminat miktarında indirim (genelde %10 oranında)
- Götürü teminat yetkisi: Her işlem için ayrı teminat vermek yerine yıllık götürü teminat
- Beyan kontrollerinde öncelik: Daha az oranda kırmızı hatta işlem görme
- A.TR belgesi düzenleme yetkisi: Basitleştirilmiş işlem kapsamında
- Taşıtüstü işlem hakkı: Eşyanın antrepoya alınmadan doğrudan taşıt üzerinde gümrüklenmesi (Bu hak için artık ek koşullar getirildi)
- Gümrük ücretlerinde indirim: Asgari Ücret Tarifesinde belirtilen ücretlerde %20-50 arası indirim
OKSB Türleri
Onaylanmış Kişi Statü Belgesi iki farklı seviyede verilebilir:
| OKSB Türü | Performans Koşulu | İstihdam Koşulu | Temel Avantajlar |
|---|---|---|---|
| Temel OKSB | • 2 yılda herhangi bir dönemde min. 2 milyon USD ihracat VEYA • Min. 1 milyon USD ihracat + 7 milyon USD toplam dış ticaret | Min. 30 çalışan | • Sadece 1000 rejim kodlu ihracatta mavi hat • Diğer tüm haklar tam |
| OKSB 42/A (Gelişmiş) | • 2 yılda herhangi bir dönemde min. 5 milyon USD ihracat VEYA • 20 milyon USD toplam dış ticaret | Min. 100 çalışan | • Tüm rejim kodlarında mavi hat • Dahilde işleme rejimine özel kolaylıklar • 6 Mart 2026'dan sonra supalan hakkı için zorunlu |
Taşıtüstü İşlem (Supalan) Nedir?
Pratik Tanım ve Önemi
Taşıtüstü işlem (supalan), eşyanın özelliği nedeniyle geçici depolama yerlerine veya antrepoya alınmadan, doğrudan taşıt üzerinde (TIR, konteyner, vagon vb.) gümrük işlemlerinin tamamlanmasına olanak tanıyan basitleştirilmiş bir gümrük usulüdür.
Bu usulün firmalara sağladığı temel faydalar:
- Zaman tasarrufu: Eşyanın antrepoya indirme-boşaltma-yükleme işlemleri ortadan kalkar
- Maliyet avantajı: Antrepo ardiye ücretleri ödenmez (günlük 50-200 TL arasında değişen ücretler)
- Hasar riski azalır: Eşya daha az taşınır, dolayısıyla hasar riski minimize edilir
- Lojistik esneklik: Eşya doğrudan alıcıya veya depoya gönderilebilir
Hangi Eşyalar İçin Uygulanabilir?
Mevcut düzenlemelere göre, taşıtüstü işlem aşağıdaki durumlarda uygulanabilir:
- Dökme eşya: Tahıl, maden cevheri, kömür, petrol ürünleri gibi dökme halde taşınan mallar
- Hacimli veya ağır eşya: Boşaltılması özel düzenek veya araç gerektiren büyük makineler, ekipmanlar
- Canlı hayvanlar: Boşaltılması veya konulması riskli ve zor olan eşya
- Tehlikeli maddeler: Özel depolama koşulları gerektiren kimyasal maddeler
- Bozulabilir eşya: Soğuk zincir gerektiren gıda maddeleri
- YYS veya OKSB 42/A sahiplerinin eşyası: Eşyanın özelliğine bakılmaksızın tüm eşya için uygulanabilir (6 Mart 2026'dan itibaren)
6 Şubat 2026 Tarihli Kritik Değişiklik
Resmi Gazete Tebliği'nin İçeriği
6 Şubat 2026 tarihli ve 33160 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) (Seri No: 16)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile Onaylanmış Kişi Statüsüne İlişkin Gümrük Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nin 42/A maddesinin birinci fıkrasında belirtilen koşulları sağlayan ve mezkur maddede belirtilen kolaylıklardan faydalanma hakkı bulunan Onaylanmış Kişi Statü Belgesi ya da Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası sahipleri için, eşyaların tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usul tabi tutulacak eşya (supalan) olarak nitelendirilmesi halinde, bu talep eşyanın Tebliğde belirtilen özellikleri taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın kabul edilecektir.
Tebliğin Madde 2'sine göre: Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 3: Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Yeni Düzenlemenin Özeti
Değişiklik öncesi durum (2025 ve öncesi):
- ✅ Normal OKSB belgesi sahipleri: Eşyanın özelliğine göre (dökme, hacimli vb.) taşıtüstü işlem yapabiliyordu
- ✅ OKSB 42/A ve YYS sahipleri: Eşyanın özelliğine bakılmaksızın tüm ithalatlarda taşıtüstü işlem hakkına sahipti
6 Mart 2026 sonrası yeni durum:
- ⚠️ Normal OKSB belgesi sahipleri: Sadece eşyanın özelliğine göre (dökme, hacimli vb.), gümrük idaresinden HER SEFERINDE izin alarak taşıtüstü işlem yapabilecek
- ✅ OKSB 42/A sahipleri: Eşyanın özelliğine bakılmaksızın tüm ithalatlarda taşıtüstü işlem hakkı devam ediyor
- ✅ YYS (Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası) sahipleri: Eşyanın özelliğine bakılmaksızın tüm ithalatlarda taşıtüstü işlem hakkı devam ediyor
⚠️ Kritik Sonuç: Artık sadece temel OKSB belgesi olan firmalar, eşyanın özelliği uygun olmadığı sürece taşıtüstü işlem hakkından otomatik olarak yararlanamayacak. Her işlem için gümrük idaresinden özel izin almaları gerekecek.
Geçiş Süreci
Tebliğ 6 Şubat 2026 tarihinde yayımlanmış olup, Madde 2 uyarınca yayımı tarihinde yürürlüğe girer ancak genelde bu tür değişikliklerde 30 günlük bir uygulama süresi tanınır. Dolayısıyla:
- Yayım Tarihi: 6 Şubat 2026
- Tam Yürürlük: 6 Mart 2026 (30 gün sonra)
Değişikliğin Gerekçeleri
Risk Yönetimi ve Güvenlik
Gümrük idareleri, son yıllarda artan dış ticaret hacmi ile birlikte risk yönetimi yaklaşımını güçlendirme yoluna gitmiştir. Bu değişikliğin arkasında yatan temel gerekçeler:
- Denetim kalitesinin artırılması: Taşıtüstü işlemler, eşyanın fiziki kontrolünü zorlaştırdığından, bu hakkın daha üst performans göstermiş firmalara tahsis edilmesi
- Risk esaslı yaklaşım: Daha yüksek dış ticaret hacmine ve istihdam düzeyine sahip firmaların (OKSB 42/A kriterleri) daha güvenilir kabul edilmesi
- Avrupa Birliği uyumu: AB'deki AEO sisteminde de benzer kademeli kolaylıklar mevcuttur
- Haksız rekabet önlemi: Düşük performanslı firmalarla yüksek performanslı firmalar arasında daha net bir ayrım yapılması
Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS) Vurgusu
Değişiklik, aynı zamanda firmaları Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası (YYS) almaya yönlendirme amacı da taşımaktadır. YYS, OKSB'ye göre çok daha kapsamlı ve zorlu bir sertifikasyon sürecidir ve uluslararası standartlara tam uyumlu, güvenlik ve uygunluk kriterlerini en üst düzeyde karşılayan firmalara verilir.
YYS'nin OKSB'den farkları:
- Daha kapsamlı inceleme: Fiziki güvenlik, bilgi güvenliği, personel güvenilirliği vb. birçok kriterde denetim
- Uluslararası tanınırlık: Karşılıklı tanıma anlaşmaları sayesinde AB ve diğer ülkelerde de geçerli
- Üst düzey kolaylıklar: Supalan dahil tüm gümrük kolaylıklarından tam anlamıyla yararlanma
- Prestij: Global tedarik zincirlerinde tercih edilen partner statüsü
Firmalara Etkisi: Sektörel ve Mali Analiz
Kimler Etkileniyor?
Bu değişiklikten etkilenecek firma profilleri:
| Firma Profili | Mevcut Durum | 6 Mart 2026 Sonrası | Etki Seviyesi |
|---|---|---|---|
| Temel OKSB + Düzenli taşıtüstü işlem yapan | Eşya özelliğine göre sınırsız supalan hakkı | Her işlem için gümrük idaresinden izin gerekli | 🔴 Çok Yüksek |
| Temel OKSB + Ara sıra taşıtüstü işlem | İhtiyaç halinde supalan hakkı | İzin alma prosedürü ile devam | 🟠 Orta |
| OKSB 42/A sahibi | Sınırsız supalan hakkı | Değişiklik yok, hak devam ediyor | 🟢 Etkilenmiyor |
| YYS sahibi | Sınırsız supalan hakkı | Değişiklik yok, hak devam ediyor | 🟢 Etkilenmiyor |
| OKSB'si olmayan firmalar | Sadece eşya özelliği uygunsa izinle | Değişiklik yok | 🟡 Zaten kısıtlı |
Mali Etki Analizi
Taşıtüstü işlem hakkını kaybedecek firmalar için ortaya çıkacak yeni maliyetler:
💰 Senaryo: Aylık 10 İthalat Yapan Orta Ölçekli Firma
Firma Profili:
- OKSB belgesi var, ancak 42/A seviyesinde değil
- Aylık ortalama 10 ithalat beyannamesi
- Genelde hammadde ve yarı mamul ithalatı (supalan için uygun eşya)
- Her sevkiyat ortalama 3-5 gün antrepoda bekliyor
Mevcut Durum (2025):
- Taşıtüstü işlem otomatik hakkı var
- Antrepo maliyeti: 0 TL
- İşlem süresi: 1-2 gün
- Aylık Toplam Maliyet: ~0 TL (sadece standart gümrük masrafları)
Yeni Durum (6 Mart 2026 Sonrası):
- Her işlem için gümrük idaresinden izin başvurusu gerekli
- Antrepo ardiye ücreti: 10 işlem x 4 gün x 100 TL = 4.000 TL/ay
- İzin başvuru süreci: Ekstra 1-2 gün gecikme
- Gümrük müşaviri ek hizmet ücreti: 10 işlem x 200 TL = 2.000 TL/ay
- Aylık Toplam Ek Maliyet: ~6.000 TL
- Yıllık Ek Maliyet: ~72.000 TL
Sonuç: Yıllık 72.000 TL ek maliyet + operasyonel gecikme
En Çok Etkilenen Sektörler
| Sektör | Tipik İthalat | Supalan Kullanım Sıklığı | Etki |
|---|---|---|---|
| Kimya | Hammadde kimyasallar, polimerler | Çok Yüksek | 🔴 Çok Yüksek |
| Tekstil | İplik, kumaş, dokuma mamulleri | Yüksek | 🔴 Yüksek |
| Gıda | Tahıl, un, şeker vb. dökme gıda | Çok Yüksek | 🔴 Çok Yüksek |
| Otomotiv | Yedek parça, aksesuar | Orta | 🟠 Orta |
| Makine İmalat | Makine parçaları, ekipman | Orta-Yüksek | 🟠 Orta-Yüksek |
| Plastik-Kauçuk | Granül hammadde, kalıplar | Yüksek | 🔴 Yüksek |
OKSB 42/A'ya Yükseltme: Çözüm Yolu
42/A Kriterlerini Sağlama
Taşıtüstü işlem hakkından kesintisiz yararlanmaya devam etmek için OKSB 42/A kriterlerini karşılamanız gerekiyor. İşte bu kriterlerin detayları:
OKSB 42/A Kriterleri:
- Dış Ticaret Performansı (birini sağlamak yeterli):
- Son 2 yılda herhangi bir yılda minimum 5 milyon USD fiili ihracat VEYA
- Toplam minimum 20 milyon USD ithalat + ihracat
- İstihdam:
- Son 1 yılda ortalama minimum 100 çalışan istihdam etmiş olmak
- Genel Koşullar (Temel OKSB ile aynı):
- Kesinleşmiş vergi borcu bulunmamak
- Kesinleşmiş SGK prim borcu bulunmamak
- Gümrük mevzuatı ihlali nedeniyle ceza almamış olmak (belirli eşik değerler dahilinde)
- Mali yeterliliğin YMM raporu ile kanıtlanması
42/A'ya Geçiş Süreci
Mevcut OKSB belgenizi 42/A seviyesine yükseltmek için izlenecek adımlar:
- Kriterleri kontrol edin: Dış ticaret hacmi ve istihdam verilerinizi gözden geçirin
- Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri ile görüşün: OK1 tespit raporu için sözleşme yapın
- Güncel belgeleri toplayın:
- Son 2 yılın ihracat-ithalat verileri (İhracatçı Birlikleri Performans Formu)
- Son 1 yılın istihdam verileri (SGK belgesi)
- Güncel vergi borcu yoktur yazısı (son 2 ay)
- Güncel SGK borcu yoktur yazısı (son 2 ay)
- YMM mali durum raporu
- YGM'den olumlu rapor alın: Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri inceleme sonrası OK1 Tespit Raporu düzenler
- Bölge Müdürlüğü'ne başvurun: Olumlu tespit raporunu ve diğer belgeleri 5 iş günü içinde başvurun
- İnceleme: Bölge Müdürlüğü en geç 10 iş günü içinde başvurunuzu inceler
- Belge düzenleme: Uygun görülürse 42/A kodlu OKSB belgeniz düzenlenir
Süre ve Maliyetler
| Süreç Adımı | Süre | Maliyet (Yaklaşık) |
|---|---|---|
| YGM ile sözleşme ve belge toplama | 1-2 hafta | - |
| YGM incelemesi ve rapor | 2-3 hafta | 15.000-25.000 TL |
| YMM raporu | 1-2 hafta | 10.000-20.000 TL |
| Bölge Müdürlüğü başvuru ve inceleme | 10 iş günü | - |
| TOPLAM | 6-8 hafta | 25.000-45.000 TL |
Alternatif: Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası (YYS)
YYS Nedir?
Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası (YYS), AB'deki AEO (Authorized Economic Operator) sertifikasına denk, uluslararası standartlarda bir güvenlik ve uygunluk belgesidir. YYS, OKSB'nin çok daha kapsamlı ve üst seviyesi olarak düşünülebilir.
YYS'nin OKSB'ye Göre Avantajları
- Uluslararası tanınma: AB ve karşılıklı tanıma anlaşması olan ülkelerde geçerli
- Üst düzey kolaylıklar: Tüm OKSB 42/A avantajlarına ek olarak:
- Gümrük kontrollerinde daha da azaltılmış risk puanı
- Sınır kapılarında öncelikli geçiş
- Global tedarik zincirlerinde tercih edilen partner statüsü
- Prestij ve güvenilirlik: Sektörde ve uluslararası arenada üst düzey itibar
YYS Kriterleri
YYS için OKSB kriterlerine ek olarak:
- Fiziki güvenlik: Tesis, depo, üretim alanlarında güvenlik önlemleri
- Bilgi güvenliği: IT sistemlerinin ve verilerin korunması
- Personel güvenilirliği: Çalışanların kimlik ve geçmiş kontrolleri
- Ticari ortakların güvenilirliği: Tedarikçi ve müşterilerin değerlendirilmesi
- İç kontrol ve dokümantasyon: Kapsamlı prosedür ve kayıt sistemleri
💡 Stratejik Not: YYS başvuru süreci 3-6 ay sürebilir ve maliyeti 100.000-200.000 TL arasında değişir. Ancak uzun vadede sağladığı avantajlar ve prestij, bu yatırımın karşılığını fazlasıyla verir.
Firmaların Alması Gereken Acil Önlemler
6 Mart 2026'ya Kadar Yapılması Gerekenler
📋 Acil Eylem Planı:
- OKSB belgenizi kontrol edin (Bugün):
- Belgenizde "42/A" kodu var mı?
- Belge geçerlilik süresi ne zaman bitiyor?
- YYS belgeniz var mı?
- Performans analizi yapın (Bu hafta):
- Son 2 yıldaki ihracat ve toplam dış ticaret hacminizi hesaplayın
- Son 1 yıldaki ortalama çalışan sayınızı tespit edin
- 42/A kriterlerini karşılıyor musunuz?
- Gümrük müşavirinizle görüşün (Bu hafta):
- 42/A'ya geçiş imkanlarınızı değerlendirin
- YYS başvurusu yapmalı mısınız tartışın
- Süreç ve maliyetler konusunda bilgi alın
- Kararınızı verin (2 hafta içinde):
- 42/A'ya yükseltme başvurusu yapacak mısınız?
- YYS yoluna gidecek misiniz?
- Yoksa her işlem için izin alma prosedürüne adapte mi olacaksınız?
- Başvuru sürecini başlatın (1 ay içinde):
- YGM ile sözleşme yapın
- Gerekli belgeleri toplayın
- 6 Mart'tan ÖNCE başvuru yapın
42/A Kriterleri Karşılanamıyorsa
Eğer firmanız şu anda 42/A kriterlerini karşılamıyorsa:
- İş planı yapın: 1-2 yıl içinde kriterleri karşılayabilecek misiniz?
- Maliyet-fayda analizi: Taşıtüstü hakkını kaybetmenin size maliyeti nedir? İstihdam artırma veya ihracat artırma yoluyla kriterleri karşılamanın maliyeti ile karşılaştırın
- Alternatif iş modelleri:
- Grup şirket yapılanması ile toplam performansı artırma
- İhracat konsorsiyumlarına katılma
- Sektörel dış ticaret şirketleri ile işbirliği
- Operasyonel uyum: Antrepo ve depo altyapınızı güçlendirme, alternatif lojistik çözümleri bulma
Sıkça Sorulan Sorular
6 Mart 2026'dan sonra temel OKSB ile hiç taşıtüstü işlem yapamayacak mıyız?
Hayır, yapabilirsiniz. Ancak artık otomatik bir hakkınız olmayacak. Eşyanın özelliği uygunsa (dökme, hacimli, tehlikeli vb.) ve her işlem için gümrük idaresinden izin alırsanız taşıtüstü işlem yapabilirsiniz. Eskiden bu izin otomatikti, şimdi her seferinde başvuru yapmanız gerekecek.
OKSB 42/A belgesi almak ne kadar sürer?
Normal şartlarda 6-8 hafta sürmektedir. YGM incelemesi ve rapor hazırlama 3-4 hafta, Bölge Müdürlüğü incelemesi 10 iş günü (2 hafta) alır. Belge eksikliği veya değerlendirme sorunları olursa süre uzayabilir.
42/A kriterleri için grup şirketlerin toplam performansı sayılır mı?
Kısmen evet. Grup ihracatçısı veya grup ithalatçısı statüsünde olan şirketler için grup bazında toplam performans dikkate alınabilir. Ancak bunun için yasal olarak tanımlanmış bir grup yapısı (sermaye ilişkisi, idare ve murakabe birlikteliği) olması ve grup ihracatçısı/ithalatçısı kaydı bulunması gerekir.
Mevcut OKSB belgem var, 42/A'ya yükseltmek için yeniden tüm belgeleri mi vermem gerek?
Evet, ancak süreç daha kısadır. 42/A için yeni bir başvuru yapmanız gerekir, çünkü bu aslında farklı bir statüdür. Ancak zaten OKSB sahibi olduğunuz için genel koşullar konusunda daha az inceleme yapılır. Sadece ek performans kriterlerini (5 milyon USD ihracat veya 20 milyon USD toplam dış ticaret + 100 çalışan) kanıtlamanız yeterlidir.
YYS ile OKSB 42/A arasındaki temel fark nedir?
Kapsam ve uluslararası geçerlilik. OKSB 42/A sadece Türkiye'de geçerli bir gümrük kolaylık belgesidir. YYS ise uluslararası standartlarda bir güvenlik sertifikasıdır ve AB ile karşılıklı tanıma anlaşmaları kapsamında AB ülkelerinde de geçerlidir. YYS almak çok daha zor ve maliyetlidir (6 ay süreç, 100-200 bin TL maliyet), ancak global tedarik zincirlerinde prestij ve rekabet avantajı sağlar.
Tebliğ 6 Şubat'ta yayımlandı, tam olarak ne zaman yürürlüğe giriyor?
Tebliğin Madde 2'sine göre "yayımı tarihinde yürürlüğe girer" denilmiştir. Ancak gümrük uygulamalarında genelde 30 günlük bir uygulama süresi tanınır. Dolayısıyla 6 Mart 2026 tarihi itibariyle tam yürürlüğe gireceği anlaşılmaktadır. Kesin uygulama tarihi için Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün ek açıklamalarını takip edin.
Değişiklik sadece ithalatta mı geçerli, ihracatta bir etki var mı?
Değişiklik ağırlıklı olarak ithalat işlemlerini etkiliyor, çünkü taşıtüstü işlem genelde ithalatta kullanılır. İhracat işlemlerinde zaten genelde eşya taşıt üzerinde işlem görür ve bu konuda bir değişiklik yok.
İhracat yaptığımız ama ithalat yapmadığımız için 42/A kriterlerini karşılayamıyoruz, ne yapmalıyız?
42/A kriterleri için iki seçenek var: (1) 5 milyon USD ihracat VEYA (2) 20 milyon USD toplam dış ticaret (ihracat + ithalat). Eğer sadece ihracat yapıyorsanız ve 5 milyon USD seviyesindeyseniz, sorun yok. Ancak 5 milyon USD'nin altındaysanız ve toplamda 20 milyon USD'ye de ulaşamıyorsanız, 42/A kriterleri karşılanamaz. Bu durumda işinizi büyütmeye odaklanın veya YYS yoluna gidin (YYS'de performans kriterleri farklıdır).
100 çalışan kriteri için geçici işçiler, stajyerler sayılır mı?
SGK'ya kayıtlı tüm çalışanlar sayılır. Geçici işçiler, stajyerler, part-time çalışanlar dahil SGK'ya bildirdiğiniz herkes istihdam sayısına girer. Ancak kriter "ortalama" çalışan sayısıdır, yani yılın belirli aylarında düşük, belirli aylarında yüksek olabilir, önemli olan yıllık ortalama.
Bu değişiklik gelecekte geri alınabilir mi?
Teorik olarak mümkün, ancak olası değil. Bu tür yasal düzenlemeler genelde uzun vadeli politika değişikliklerini yansıtır. AB uyum süreci ve risk yönetimi yaklaşımı göz önüne alındığında, değişikliğin kalıcı olması beklenir. Firmalar bu yeni duruma adapte olmalı ve 42/A veya YYS yoluna gitmelidir.
Sonuç: Adaptasyon ve Profesyonel Destek Zorunluluğu
6 Şubat 2026 tarihli Gümrük Genel Tebliği ile yapılan değişiklik, Türkiye'de gümrük kolaylaştırmalarında önemli bir dönüm noktasıdır. Taşıtüstü işlem hakkının OKSB 42/A veya YYS sahiplerine tahsis edilmesi, gümrük idaresinin risk esaslı denetim ve kademeli kolaylıklar yaklaşımını güçlendirdiğini göstermektedir.
Firmaların karşısındaki seçenekler:
- OKSB 42/A'ya yükseltme: 5 milyon USD ihracat veya 20 milyon USD toplam dış ticaret + 100 çalışan kriterlerini karşılayarak 42/A belgesine geçiş
- YYS başvurusu: Daha kapsamlı ama uluslararası geçerliliği olan Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası alma
- Operasyonel adaptasyon: Her işlem için gümrük idaresinden izin alma prosedürüne uyum sağlama ve antrepo-depo altyapısını güçlendirme
Kritik öneriler:
- Mevcut OKSB belgenizi ve statünüzü bugün kontrol edin
- Dış ticaret performansınızı ve istihdam seviyenizi analiz edin
- Mutlaka deneyimli bir gümrük müşaviri ile bu hafta görüşün
- 42/A veya YYS yoluna gidecekseniz başvurunuzu 6 Mart 2026'dan önce tamamlayın
- Eğer kriterler karşılanamıyorsa, alternatif iş modelleri ve lojistik çözümler geliştirin
Bu değişiklik, kısa vadede bazı firmalar için maliyet ve operasyonel zorluklar yaratsa da, uzun vadede Türkiye gümrük sisteminin AB standartlarına uyumunu ve daha güvenli bir dış ticaret ortamı oluşturulmasını hedeflemektedir. Firmalar bu sürece proaktif olarak adapte olmalı ve gerekli adımları atmalıdır.
🤝 Köyceğiz Gümrük ile OKSB 42/A ve YYS Sürecinizi Profesyonelce Yönetin
30 yılı aşkın gümrük müşavirliği deneyimimizle, OKSB 42/A yükseltme ve YYS başvuru süreçlerinizde tam destek sunuyoruz. Ankara ve çevresinde faaliyet gösteren firmalar için:
- ✅ Ücretsiz ön değerlendirme ve performans analizi
- ✅ 42/A veya YYS başvuru sürecinde tam danışmanlık
- ✅ OK1 Tespit Raporu hazırlama yetkisi (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği olarak)
- ✅ Bölge Müdürlüğü başvuru ve takip hizmeti
- ✅ Geçiş dönemi stratejileri ve lojistik optimizasyon danışmanlığı