Tüm hesaplayıcılar

Gözetim Sorgulama ve Birim Kıymet Eşiği

GTİP ve menşe girin: eşyanız gözetim kapsamında mı, kaynaktaki eşik ne, birim kıymetiniz eşiğin altında mı kalıyor — yani gözetim belgesi gerekecek mi?

Kıymet ABD Doları cinsinden girilir. Gözetim eşikleri kaynakta ABD Doları yazılıdır ve bu araç kur çevrimi yapmaz. Türk Lirası girerseniz sonuç sessizce yanlış çıkar — kıymeti önce USD'ye siz çevirin.

Gözetim Sorgu Parametreleri

12 haneli GTİP (noktalı veya düz). Gözetim kapsamı GTİP ya da GTİP öneki bazlıdır. GTİP kodunu gtip.tr'de arayın.
Gözetim kapsamı ülke ekseninde de çözülür (tüm ülkeler / tek ülke / ülke grubu) — bu yüzden zorunludur.
ABD Doları. Türkçe biçim: binlik nokta, ondalık virgül. Boş bırakılırsa eşik yine görünür, birim kıymet hesaplanmaz.
USD/kg/brüt ve USD/ton/brüt eşiklerinin paydası. Ondalık ayracı nokta (örn. 1250.5).
USD/kg/net eşiğinin paydası. Kaynağın brüt mü net mi demediği eşiklerde ikisi de sorulur.
Tamamlayıcı ölçü birimindeki miktar. Ondalık ayracı nokta.
Beyandaki birim. Karşılaştırma birebirdir; birim uyuşmazsa çevrim yapılmaz.

Ölçü alanları zorunlu değildir. Boş bırakırsanız sonuç "hesaplanamadı" olur ve eşik yine görünür — 0 yazmayın: sıfır payda bölme hatasıdır.

Gözetim Kapsamındaki Fasıllar

Bugün yürürlükte olan gözetim kayıtları 41 fasla dağılmış durumda. Bir faslın tam listesini görmek için üzerine tıklayın; her sayfa o fasıldaki kodları, kaynaktaki eşikleri ve yürürlük tarihlerini gösterir.

Gözetim nedir?

Gözetim bir vergi değildir. Bir birim kıymet eşiği ve bir belge şartıdır: bir tutar doğurmaz, gümrük vergisi ya da KDV matrahına girmez. Bu yüzden bu sayfada hiçbir vergi rakamı görmezsiniz.

Beyan edilen eşyanın birim kıymeti kaynakta yazılı eşiğin altında kalıyorsa gözetim belgesi gündeme gelir. Eşiğin üstünde kalmak ise bir uygunluk beyanı değildir — gözetim belgesi başka bir tebliğ ya da başka bir eksen (kota, anti-damping) nedeniyle yine aranabilir.

Birim kıymet nasıl bulunur?

İstatistiki kıymet (ABD Doları), eşiğin birimine karşılık gelen paydaya bölünür. Kaynakta bugün iki formül ailesi geçer:

  • Ağırlık eşikleri — USD/kg/brüt, USD/ton/brüt, USD/kg/net: payda kilogram (ton eşiklerinde ağırlık tona çevrilir).
  • Miktar eşikleri — USD/adet, USD/çift, USD/m2, USD/m3: payda tamamlayıcı ölçü birimindeki miktardır. Beyandaki birim eşiğin birimiyle uyuşmuyorsa çevrim yapılmaz ve sonuç "hesaplanamadı" olur.

Kaynak bazı satırlarda eşiği yalnız USD/kg ya da USD/ton diye yazar ve ağırlığın brüt mü net mi olduğunu söylemez. Bu durumda iki hesap da yapılır: ikisi aynı tarafa düşüyorsa sonuç kesindir ama çekince kaybolmaz, not olarak taşınır; ayrı tarafa düşüyorsa sonuç "payda belirsiz" olur ve tebliğden teyit istenir.

Sonuç durumları

  • Eşik altı — birim kıymet eşiğin altında; gözetim belgesi gündeme gelir. Aradığınız cevap budur.
  • Eşik üstü — eşik aşılmıştır. Bilgi notudur, uygunluk beyanı değildir.
  • Kapsam dışı — bu GTİP, menşe ve tarihe düşen kayıtlı bir gözetim eşiği bulunamadı.
  • Hesaplanamadı — eşik kayıtlı, ama payda (ağırlık/miktar) verilmediği, sıfır/negatif olduğu ya da birim uyuşmadığı için karşılaştırma yapılamadı.
  • Nitelik cevapsız — eşik kodun tamamına değil, kaynağın tarif ettiği belirli bir eşyaya yazılmış. Eşyanızın o tarife girip girmediğine müşavir karar verir.
  • Kaynak çelişkili — aynı GTİP için birebir aynı eşya açıklamasıyla birden çok eşik yürürlükte ve değerleri farklı. Bu bir hesap hatası değildir; ayırt edecek bir soru yoktur, eşik tebliğden teyit edilmelidir.
  • Payda belirsiz — kaynak ağırlığın brüt mü net mi olduğunu yazmıyor ve ayrım bu sevkiyatta sonucu değiştiriyor. Bu da bir hesap hatası değil, kaynağın durumudur.

Sıkça sorulan sorular

Gözetim nedir, bir vergi midir?

Gözetim bir vergi değildir; bir birim kıymet eşiği ve belge şartıdır. Bir tutar doğurmaz, vergi matrahına girmez. Beyan edilen birim kıymet kaynaktaki eşiğin altında kalıyorsa gözetim belgesi gündeme gelir.

Birim kıymet nasıl hesaplanır?

İstatistiki kıymet (ABD Doları), eşiğin birimine karşılık gelen paydaya bölünür. Eşik USD/kg/brüt ise brüt ağırlığa, USD/ton/brüt ise brüt ağırlığın tona çevrilmiş hâline, USD/adet ise adet sayısına bölünür.

Kıymeti Türk Lirası olarak girebilir miyim?

Hayır. Gözetim eşikleri kaynakta ABD Doları cinsinden yazılıdır ve bu araç kur çevrimi yapmaz. Kıymeti ABD Doları olarak giriniz; Türk Lirası girilirse sonuç yanlış olur.

Aynı GTİP için birden çok eşik çıkabilir mi?

Evet. Bir GTİP koduna birden çok gözetim satırı düşebilir. Hangisinin uygulanacağı eşyanın niteliğine bağlıdır ve kaynak bir öncelik kuralı vermez; bu yüzden satırların hepsi gösterilir, aralarından seçim yapılmaz.

Birim kıymetim eşiğin üstünde çıktı, gözetim belgesi gerekmez mi?

Eşiğin üstünde olmak bir uygunluk beyanı değildir. Gözetim belgesi başka bir tebliğ ya da başka bir eksen (kota, anti-damping) nedeniyle yine aranabilir.

Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır, resmi beyan yerine geçmez. Gözetim belgesi şartı ve muafiyetleri ilgili tebliğden teyit edilmelidir. Kesin sonuç için gümrük müşavirimize danışın.