Gümrük Terimleri Sözlüğü

Gümrük ve dış ticaret alanında sıkça kullanılan terimlerin detaylı açıklamalarını bulabileceğiniz profesyonel gümrük sözlüğümüz. 90 gümrük terimi alfabetik sıralamayla sizlerle.

90 Toplam Terim
18 Aktif Harf
3 M Harfinde

Terim Ara

Yazmaya başladığınızda ilgili terimler otomatik olarak gösterilecektir

Alfabetik Dizin

A 10 B 7 C 3 Ç D 5 E 10 F 5 G 17 Ğ H 2 I İ 7 J K 3 L M 3 N 1 O 2 Ö P R S 4 Ş T 6 U 2 Ü V 1 Y 2 Z

M Harfi ile Başlayan Terimler

3 terim

Menşe, eşyanın ekonomik milliyetini yani hangi ülkede üretildiğini veya son esaslı işlemin hangi ülkede yapıldığını ifade eder. Tamamen bir ülkede elde edilen eşya o ülke menşelidir; üretimine birden fazla ülkenin katıldığı eşya ise son esaslı, ekonomik yönden gerekli ve yeni bir ürün ortaya çıkaran işlemin yapıldığı ülke menşeli sayılır. Menşe, gümrük vergisi oranı, ilave gümrük vergisi, anti-damping ve gözetim gibi ticaret politikası önlemlerinin uygulanıp uygulanmayacağını belirler. Tercihli menşe (serbest ticaret anlaşmaları) ile tercihli olmayan menşe kuralları birbirinden farklıdır.

Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu md. 17–22; Gümrük Yönetmeliği md. 33–42 · Güncelleme: 01.10.2026

Paylaş LinkedIn

Menşe şahadetnamesi, eşyanın tercihli olmayan menşeini gösteren ve ihracatçı ülkede ticaret veya sanayi odası gibi yetkili kuruluşlarca onaylanan belgedir. Türkiye'de ithalatta, ilave gümrük vergisi veya anti-damping gibi menşe esaslı önlemlerin uygulandığı eşya için menşe ispatı amacıyla aranır. Belgenin tedarik edilmediği hallerde en yüksek vergi oranı uygulanır; belge sonradan ibraz edilirse belirli koşullarla fark iade edilebilir. Tercihli ticarette ise EUR.1, EUR-MED veya menşe beyanı gibi ayrı belgeler kullanılır.

Dayanak: Gümrük Yönetmeliği md. 38–41; İthalat Rejimi Kararı (menşe esaslı önlemler) · Güncelleme: 01.10.2026

Paylaş LinkedIn

Gümrük muayenesi, beyan edilen bilgilerin eşyayla uyumunu doğrulamak için gümrük idaresinin belge kontrolü veya fiziki inceleme yapmasıdır. Muayene, kırmızı hatta eşyanın tamamı veya bir kısmı açılarak, sarı hatta yalnızca beyanname ve ekleri üzerinden gerçekleştirilir. Muayene memuru GTİP, miktar, kıymet ve menşe gibi unsurları inceler; farklılık tespit edilirse ek tahakkuk ve ceza uygulanır. Yükümlü muayenede hazır bulunabilir ve tahlil gerektiren hallerde eşyadan numune alınarak gümrük laboratuvarına gönderilir.

Dayanak: 4458 sayılı Gümrük Kanunu md. 65–66; Gümrük Yönetmeliği md. 182–196 · Güncelleme: 01.10.2026

Paylaş LinkedIn