Gümrük Terimleri Sözlüğü

Gümrük ve dış ticaret alanında sıkça kullanılan terimlerin detaylı açıklamalarını bulabileceğiniz profesyonel gümrük sözlüğümüz. 103 gümrük terimi alfabetik sıralamayla sizlerle.

103 Toplam Terim
7 Aktif Harf
6 C Harfinde

Terim Ara

Yazmaya başladığınızda ilgili terimler otomatik olarak gösterilecektir

Alfabetik Dizin

A 29 B 14 C 6 Ç D 12 E 14 F 7 G 21 Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z

C Harfi ile Başlayan Terimler

6 terim
CE işareti, Fransızca “Conformite Europeenne” ifadesinden gelir ve "Avrupa Uygunluğu" anlamına gelir. Bu işaret, bir ürünün Avrupa Birliği (AB) mevzuatına uygun olarak üretildiğini ve temel sağlık, güvenlik, çevre ve tüketici koruma gereklerini karşıladığını gösterir. CE işareti, AB tek pazarında serbestçe dolaşım hakkı kazanmak isteyen ürünler için zorunludur. Oyuncaklardan makineler ve tıbbi cihazlara, asansörlerden elektronik ürünlere kadar çok sayıda ürün grubu için geçerlidir. CE işareti, ürünün yalnızca Avrupa pazarına girebilmesi için bir “vize” değil, aynı zamanda üreticinin ürünü ile ilgili uygunluk beyanında bulunduğunu gösteren bir güvenlik sembolüdür. CE işaretli ürünler, Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) ülkeleri başta olmak üzere, CE işaretine saygı duyan diğer pazarlarda da tercih edilir. Ancak bu işaret, ürünün bir ülkede kalite onayı aldığı veya menşei AB olan bir ürün olduğu anlamına gelmez; yalnızca teknik düzenlemelere uygun olduğunu gösterir. Gümrük işlemlerinde CE işareti, özellikle ithalat kontrollerinde ilgili ürünün uygunluk belgeleriyle desteklenmesi gereken önemli bir unsurdur. Yanıltıcı veya haksız CE işareti kullanımı ise yasal yaptırımlar doğurabilir.
Paylaş LinkedIn
CFR, Uluslararası Ticaret Odası’nın (ICC) yayımladığı Incoterms kuralları arasında yer alan ve deniz yolu taşımacılığında kullanılan bir teslim şeklidir. “Cost and Freight” terimi, satıcının malın bedeli ile birlikte navlun (taşıma) masraflarını da üstlendiğini, ancak malın sigortasını alıcının yaptığını ifade eder. CFR Teslim Şartlarının Özellikleri: - Teslim Yeri: Mal, varış limanına kadar satıcının sorumluluğundadır, ancak teslim noktası gönderildiği yükleme limanıdır (gemiye yüklendiği an). - Masraf ve Navlun: Satıcı, varış limanına kadar taşıma ücretini (navlunu) öder. - Riskin Devri: Mal gemiye yüklendiği anda, taşıma sırasında oluşabilecek hasar veya kayıp riski alıcıya geçer. - Sigorta: Satıcı sigorta yaptırmak zorunda değildir. Sigorta sorumluluğu alıcıya aittir. Örnek: Bir Türk ihracatçısı, CFR Hamburg şartıyla Almanya'ya bir konteyner mal gönderirse: - Malları limanda gemiye yükleyene kadar olan tüm masrafları karşılar. - Hamburg Limanı'na kadar olan navlun ücretini öder. Ancak, yükleme anından itibaren gemi üzerindeki risk artık alıcıya aittir. - Malın sigortasını yaptırmak istemiyorsa yaptırmaz; sigorta gerekiyorsa bunu alıcı sağlamalıdır. CFR, genellikle dökme yük, konteyner taşımacılığı ve deniz yolu ticaretinde tercih edilen klasik teslim şekillerindendir. Alıcı ve satıcı arasında risk ve maliyet paylaşımının dengeli olduğu durumlar için uygundur.
Paylaş LinkedIn
CIM taşıma belgesi, demiryolu ile uluslararası eşya taşımalarında kullanılan resmi taşıma senedidir. Bu belge, demiryolu taşımacılığına ilişkin olarak 1980 tarihli COTIF (Uluslararası Demiryolu Taşımaları Anlaşması) kapsamında yer alan CIM kuralları çerçevesinde düzenlenir. Temel Özellikleri: - Taşıyıcı ile gönderici arasında bir sözleşme belgesidir. - Eşyanın türünü, miktarını, taşıma rotasını, göndereni ve alıcıyı belirtir. - Uluslararası demiryolu taşıma işlemlerinde taşıyıcının sorumluluğunu ve yükümlülüklerini belirler. Gümrük işlemleri sırasında eşyanın menşei ve taşıma şekli hakkında resmi belge olarak kullanılır. Genellikle tek bir belge ile birden fazla ülke sınırını geçen demiryolu taşımalarında geçerlidir. Hukuki Niteliği: CIM belgesi, taşıyıcının eşyayı teslim aldığını ve varış yerine taşımayı taahhüt ettiğini gösterir. Taşıma sırasında oluşabilecek hasar, kayıp veya gecikmeler durumunda sorumluluklar bu belgeye göre değerlendirilir. Uygulama Alanı: CIM taşıma belgesi, özellikle Avrupa ve Asya arasında demiryolu taşımalarında sıklıkla kullanılır. Türkiye, COTIF üyesi ülkelerden biri olduğundan CIM belgeli taşıma işlemleri Türk gümrük sisteminde de geçerlidir.
Paylaş LinkedIn
CMR belgesi, uluslararası karayolu taşımacılığında kullanılan resmi taşıma senedidir. Adını 1956 tarihli “Uluslararası Eşya Taşımalarına İlişkin Karayolu Sözleşmesi”nden (CMR Konvansiyonu) alır. Türkiye, bu sözleşmeye taraf ülkelerden biridir. CMR Belgesinin Temel Özellikleri: - Taşıyıcı (nakliyeci), gönderici ve alıcı arasında yapılan taşıma sözleşmesini belgeleyen resmi evraktır. - Eşyayı taşıyıcının teslim aldığını ve belirtilen adrese taşıyacağını gösterir. - Malın cinsi, miktarı, ambalaj şekli, gönderici ve alıcı bilgileri, yükleme/boşaltma yeri ve taşıma koşulları yer alır. - CMR belgesi taşımacılık sigortası yerine geçmez, ancak hasar ve sorumluluk tespiti için hukuki delil teşkil eder. - 3 nüsha düzenlenir: biri göndericiye, biri taşıyıcıya, biri de alıcıya verilir. CMR Belgesinin Gümrükteki Önemi: - Gümrük işlemleri sırasında taşımayı ve sevkiyatı belgelemek amacıyla kullanılır. - Eşyanın menşei ve sevkiyat şekli hakkında bilgi verir. - Transit, ithalat ve ihracat işlemlerinde zorunlu belgelerden biridir. Ne Zaman Kullanılır? CMR belgesi, en az iki farklı ülke arasında, en az biri CMR Sözleşmesine taraf olan ülkede gerçekleşen karayolu ile eşya taşımalarında kullanılır. Örneğin Türkiye’den Almanya’ya kara yolu ile yapılan bir ihracat taşımasında CMR belgesi zorunludur. CMR, taşımacılık sektöründe hukuki güvence sağlayan önemli bir belgedir. Eşyanın hasara uğraması, kaybolması veya gecikmesi durumunda taşıyıcının sorumluluğu bu belgeye göre değerlendirilir.
Paylaş LinkedIn
CPD, “Carnet de Passage en Douane” ifadesinin kısaltması olup, uluslararası kara taşımacılığında kullanılan bir geçiş karnesidir. Bu belge, özellikle yabancı araçların bir ülkeden diğerine gümrük vergisi ödemeden geçiş yapabilmesini sağlar. Temel Özellikleri: - CPD, araç sahibine, aracını geçici süreyle başka bir ülkede kullanma imkanı verir. - Gümrüklerde geçiş kolaylığı sağlayarak, araç için ithalat vergisi veya diğer gümrük işlemlerinin önüne geçer. - Genellikle otomobiller, motosikletler ve ticari araçlar için düzenlenir. - Karnenin kaybolması veya kurallara uyulmaması durumunda, gümrüklerde teminat talep edilir. Kullanım Alanı: - Turistler, iş insanları ve uluslararası taşıyıcılar tarafından kullanılır. - Özellikle sınır geçişlerinde gümrük işlemlerinin hızlanmasını sağlar. - Uluslararası karayolu taşımacılığında, araçların farklı ülkelerde geçici süreyle kalması durumunda yasal zorunluluk olarak kabul edilir. CPD, gümrüklerde geçiş sürecini kolaylaştıran önemli bir belgedir ve uluslararası kara yolu taşımacılığının sorunsuz işlemesine katkıda bulunur.
Paylaş LinkedIn
Çıkış Gümrük İdaresi, bir malın Türkiye Gümrük Bölgesi’nden yurt dışına çıkarılması sırasında, ihracat işlemlerinin yapıldığı ve denetlendiği resmi gümrük birimidir. Bu idare, ihracatçıların beyan ettikleri malların fiziksel ve belge kontrollerini gerçekleştirir, vergi ve diğer yasal yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğini denetler. Çıkış gümrük idaresi, malların çıkışında; beyannameyi onaylar, ihracat izinlerini kontrol eder ve gerekli durumlarda güvenlik veya sağlık kontrolleri yaptırır. Ayrıca, malların çıkış işlemlerinde risk analizi ve sahtecilik önlemleri uygular. Bu idare, ihracat süreçlerinin doğru, hızlı ve yasalara uygun şekilde tamamlanmasını sağlar. Malların gümrükten çıkışı tamamlandıktan sonra, genellikle “gümrük çıkış onayı” verilir ve mallar yurt dışına sevk edilir. Özetle, çıkış gümrük idaresi, Türkiye’den yapılan ihracatın düzenli ve kontrollü bir şekilde gerçekleşmesini sağlayan kilit noktadır.
Paylaş LinkedIn