Gümrük Terimleri Sözlüğü

Gümrük ve dış ticaret alanında sıkça kullanılan terimlerin detaylı açıklamalarını bulabileceğiniz profesyonel gümrük sözlüğümüz. 90 gümrük terimi alfabetik sıralamayla sizlerle.

90 Toplam Terim
18 Aktif Harf
3 C Harfinde

Terim Ara

Yazmaya başladığınızda ilgili terimler otomatik olarak gösterilecektir

Alfabetik Dizin

A 10 B 7 C 3 Ç D 5 E 10 F 5 G 17 Ğ H 2 I İ 7 J K 3 L M 3 N 1 O 2 Ö P R S 4 Ş T 6 U 2 Ü V 1 Y 2 Z

C Harfi ile Başlayan Terimler

3 terim
CE işareti, Fransızca “Conformite Europeenne” ifadesinden gelir ve "Avrupa Uygunluğu" anlamına gelir. Bu işaret, bir ürünün Avrupa Birliği (AB) mevzuatına uygun olarak üretildiğini ve temel sağlık, güvenlik, çevre ve tüketici koruma gereklerini karşıladığını gösterir. CE işareti, AB tek pazarında serbestçe dolaşım hakkı kazanmak isteyen ürünler için zorunludur. Oyuncaklardan makineler ve tıbbi cihazlara, asansörlerden elektronik ürünlere kadar çok sayıda ürün grubu için geçerlidir. CE işareti, ürünün yalnızca Avrupa pazarına girebilmesi için bir “vize” değil, aynı zamanda üreticinin ürünü ile ilgili uygunluk beyanında bulunduğunu gösteren bir güvenlik sembolüdür. CE işaretli ürünler, Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) ülkeleri başta olmak üzere, CE işaretine saygı duyan diğer pazarlarda da tercih edilir. Ancak bu işaret, ürünün bir ülkede kalite onayı aldığı veya menşei AB olan bir ürün olduğu anlamına gelmez; yalnızca teknik düzenlemelere uygun olduğunu gösterir. Gümrük işlemlerinde CE işareti, özellikle ithalat kontrollerinde ilgili ürünün uygunluk belgeleriyle desteklenmesi gereken önemli bir unsurdur. Yanıltıcı veya haksız CE işareti kullanımı ise yasal yaptırımlar doğurabilir.

Dayanak: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu; CE İşareti Yönetmeliği (4021 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, RG 27.05.2021); yıllık ÜGD tebliğleri · Güncelleme: 02.10.2026

Paylaş LinkedIn

CFR (Cost and Freight – Masraf ve Navlun), satıcının eşyayı yükleme limanında gemiye teslim ettiği ve varış limanına kadar navlunu ödediği, ancak eşyaya ilişkin riskin gemiye yüklendiği anda alıcıya geçtiği deniz taşımacılığına özgü Incoterms kuralıdır. FOB'dan farkı navlunun satıcı tarafından karşılanmasıdır; CIF'ten farkı ise sigortanın satıcı yükümlülüğünde olmamasıdır. İthalatta gümrük kıymeti CIF esasına göre belirlendiğinden CFR teslimde yalnızca sigorta bedeli kıymete eklenir; FOB teslimde navlun ve sigorta, EXW ve FCA teslimde ise bunlara ek olarak çıkış ülkesindeki yükleme ve iç taşıma giderleri de kıymete dahil edilir. Teslim şekli beyannamede ve kıymet bildirim formunda doğru beyan edilmelidir.

Dayanak: ICC Incoterms® 2020 Kuralları; 4458 sayılı Gümrük Kanunu md. 27/1-e (navlun ve sigorta) · Güncelleme: 01.10.2026

Paylaş LinkedIn
CMR belgesi, uluslararası karayolu taşımacılığında kullanılan resmi taşıma senedidir. Adını 1956 tarihli “Uluslararası Eşya Taşımalarına İlişkin Karayolu Sözleşmesi”nden (CMR Konvansiyonu) alır. Türkiye, bu sözleşmeye taraf ülkelerden biridir. CMR Belgesinin Temel Özellikleri: - Taşıyıcı (nakliyeci), gönderici ve alıcı arasında yapılan taşıma sözleşmesini belgeleyen resmi evraktır. - Eşyayı taşıyıcının teslim aldığını ve belirtilen adrese taşıyacağını gösterir. - Malın cinsi, miktarı, ambalaj şekli, gönderici ve alıcı bilgileri, yükleme/boşaltma yeri ve taşıma koşulları yer alır. - CMR belgesi taşımacılık sigortası yerine geçmez, ancak hasar ve sorumluluk tespiti için hukuki delil teşkil eder. - 3 nüsha düzenlenir: biri göndericiye, biri taşıyıcıya, biri de alıcıya verilir. CMR Belgesinin Gümrükteki Önemi: - Gümrük işlemleri sırasında taşımayı ve sevkiyatı belgelemek amacıyla kullanılır. - Eşyanın menşei ve sevkiyat şekli hakkında bilgi verir. - Transit, ithalat ve ihracat işlemlerinde zorunlu belgelerden biridir. Ne Zaman Kullanılır? CMR belgesi, en az iki farklı ülke arasında, en az biri CMR Sözleşmesine taraf olan ülkede gerçekleşen karayolu ile eşya taşımalarında kullanılır. Örneğin Türkiye’den Almanya’ya kara yolu ile yapılan bir ihracat taşımasında CMR belgesi zorunludur. CMR, taşımacılık sektöründe hukuki güvence sağlayan önemli bir belgedir. Eşyanın hasara uğraması, kaybolması veya gecikmesi durumunda taşıyıcının sorumluluğu bu belgeye göre değerlendirilir.

Dayanak: Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR, 1956; Türkiye taraf — elektronik taşıma belgesi ek protokolüne katılım 6937 sayılı Kanun); Gümrük Yönetmeliği md. 118 (taşıma belgeleri) · Güncelleme: 02.10.2026

Paylaş LinkedIn